۱۳۹۲ مهر ۱۱, پنجشنبه

ظهور و افول جشنواره های سینمای در افغانستان

سینما در افغانستان با وجود پیشینه¬ی نسبتا طولانی، هنوز یک پدیده¬ی نو به شمار می¬رود و آن طور که باید، شناخته و شناسانده نشده است. یکی از راه¬های معرفی وشناساندن سینما و سینماگران به جامعه، برگزاری جشنواره های سینمایی¬ست.
بعد سرنگونی از طالبان، عده¬ی از سینماگران به فکر برگزاری جشنواره¬های سینمایی شدند و بر اثر این تب و تلاش ها در سال ٢٠٠٦ "جشنواره بین المللی فلم¬های کوتاه و مستند کابل" ایجاد شد. این جشنواره با حمایت مالی گویته انیستیتوت و مرکز فرهنگی فرانسه برگزار می شد و تا سال ٢٠٠٩ چهارمین دوره¬ی آن برگزار شد. در سال ٢٠١٠ همه منتظر برگزاری پنجمین دوره¬ی این جشنواره بودند، اما بر اثر اختلافاتی که میان برگزارکنندگان و تمویل کنندگان این جشنواره بوجود آمد، این رویداد بزرگ فرهنگی دیگر برگزار نشد.
جشنواره¬ی دیگری که در فضای سینمای افغانستان ظهور کرد، جشنواره ی موسوم به "به فرش سرخ زیر پای سینماگران افغان" بود که از سوی تلویزیون خصوصی طلوع برگزار می¬شد. در این جشنواره بیشتر فلم¬های که منتقدان به آنها نام " فلمهای بازاری" داده اند، نمایش داده می شد و علاوه بر داوران، مردم نیز ازطریق پیام کوتاه تلفنی یکی از فلم¬ها را به عنوان فلم برتر انتخاب می¬کردند. جشنواره تلویزیون طلوع در سال ١٣٨٦ آغاز به کار کرد و سه دوره برگزار شد. اما بعد از آن، به دلایل نامعلوم، برگزار نگردید.
بعد از افول جشنواره¬های مذکور، مدتی سینمای افغانستان بدون جشنواره بود. البته، نمایش فلم در بعضی جاها، مانند مرکزفرهنگی فرانسه، جریان داشت؛ تا اینکه در سال ١٣٩٠ اولین "جشنواره پاییزی فلم حقوق بشر" آغاز به کار کرد. این جشنواره از نهم تا پانزدهم میزان با اشتراک بیش از پنجاه فلم داخلی و خارجی برگزار شد و با استقبال زیادی از سوی سینماگران و فرهنگیان مواجه شد. اما سال گذشته دومین دور این جشنواره به دلیل مشکلات مالی برگزار نشد. امسال قرار است این جشنواره، بعد از یک سال وقفه، دوباره از ١٥- ٢٠ میزان برگزار گردد و ازبین بیش از ٣٠٠ فلم، ٥٠ فلم برای نمایش در جشنواره از سوی هیئت گزینش انتخاب شده است. همچنان، این جشنواره امسال علاوه بربخش¬های دیگر بخش فلم¬های دانشجویی را نیز راه اندازی کرده است. قرار است به بهترین فلم دانشجویی تندیس و جایزه داده شود؛ کاری که از ابتکارات این جشنواره به شمار می¬رود و زمینه را برای یک دانشجوی سینما فراهم می کند تا از طریق نمایش فلمش، با هنرمندان بیرونی آشنا شود و زمینه حضورش در جشنواره¬های بین المللی فلم¬های دانشجویی فراهم گردد.
همچنان، دانشگاه کابل امسال نخستین جشنواره دانشجویی را برگزار می¬کند. این جشنواره در روزهای٦- ٧ ماه میزان در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه کابل برگزار شد. در این جشنواره از بین ٥١ فلم، ١٢ فلم برای نمایش در جشنواره از سوی هیئت گزینش انتخاب شده بود. این فلم¬ها را دانشجویانی که در سال¬های قبل از این دانشکده فارغ شده اند و دانشجویان برحال این دانشکده، ساخته بودند. از بین این فلمها؛ فلم« آوای سکوت» به کارگردانی سارا معتمدی مقام اول، فلم « سایه بان» به کارگردانی عارف علیزاده مقام دوم و فلم« تحفه ی از برادر» به کارگردانی خادم حسین بهنام و ویس سنجر مقام سوم را از آن خود کردند.
جشنواره فلم های پولیس و جشنواره تلویزیون خصوصی خورشید، از دیگر جشنواره¬های بود که برای اولین بار در سال گذشته ظهور کردند. اما هنوز معلوم نیست که امسال نیز این جشنواره¬ها برگزار می گردد و یا اینکه همان سال آغاز سال پایان شان نیز بوده است.
برگزاری جشنواره¬های سینمایی، می¬تواند زمینه¬ی رشد استعدادهای جوان را در سینمای افغانستان فراهم سازد. سینمای افغانستان و سینماگران آنرا به مردم دنیا معرفی کند. اما آینده و دوام کار همه¬ی این جشنواره¬ها در هاله ای از ابهام است و بستگی به حمایت مالی خارجی¬ها و به¬ دست آوردن توافق آنها دارد. در صورتیکه خارجی¬ها این جشنواره¬ها را حمایت نکنند، مدیران این جشنواره ها قادر به برگزاری آنها نخواهند بود و این جشنواره ها درست در سالهای که می¬رود تا اعتبار بین المللی کسب کنند، افول خواهند کرد؛ اتفاقی که وقوع آن با خروج نیروها و نهادهای بین المللی از افغانستان، چندان دور از انتظار نیست.

یادداشت: این نوشته قبلا در شماره اول هفته نامه روزهشتم چاپ شده است.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر